Historia Kościoła

Kronikarze miasta podają: „Na chwałę Boga i na pamiątkę cierpiętników świętych Erazma i Pankracego na placu tym w roku 1108, za (czasów) Bolesława III, księcia Polski, wybudowany został drewniany kościół. Spłonął on w roku 1303. Dzięki dobroci księcia jaworskiego Henryka I na tym samym miejscu wzniesiono nowy kościół z kamienia, długi na 85, szeroki na 46 interi wysoki na 42 łokcie, w postaci, w jakiej jest do dziś, i został poświęcony w niedzielę po św. Bartłomieju (...)”. 
Kościół jest budowlą orientowaną trzynawową, czteroprzęsłową bazyliką, z wydłużonym pięcioprzęsłowym prezbiterium zamkniętym poligonalnie. W nawie głównej i prezbiterium jest sklepienie sieciowe, w nawach bocznych krzyżowo-żebrowe. Od północy przylega dwukondygnacyjna zakrystia. W fasadzie zachodniej, na osi, znajduje się prostokątna wieża przechodząca w ośmiobok, zwieńczona hełmem. Z boku naw znajduje się rząd kaplic o cechach późnogotyckich. We wnętrzu zachował się ołtarz główny z lat 1713-1718 z obrazem Przemienienia Pańskiego autorstwa J. Kretschmera oraz rzeźbami autorstwa T. Weisfeldta, drewniane stalle z 1565 r. i ambona z 1591 r. 
Przeprowadzone badania archeologiczne z 1982 roku, jak i efekty dokonanych badań struktury obecnych murów pozwalają w miarę precyzyjne wyróżnić trzy fazy budowy:

• najstarsza, z około pierwszej połowy XII wieku, to relikty posadzki zdrewnianą spaloną podwaliną zalegającą na ok. 120 cm pod obecną posadzką; 
• druga budowla, której fundamenty odsłonięto w trakcie tych samych prac archeologicznych, datowane na drugą ćwierć XIII wieku;
• trzecia budowla to faza z około 1370–1380.

Kościół parafialny pw. św. Erazma i Pankracego istniał przed pożarem w 1303 r., dokładna data jego powstania nie jest jednak znana. Kościół uległ zniszczeniu podczas pożaru miasta i odbudowany został w ciągu XV w. W XVI w., zapewne przy sklepieniach nawy głównej, pracowali w kościele Jan Körner i Lukas ze Świdnicy. Dalsze prace przy kościele podejmowane były w 1662 oraz 1813 r. Kościół jest budowlą orientowaną, trzynawową, czteroprzęsłową bazyliką, z wydłużonym pięcioprzęsłowym prezbiterium zamkniętym poligonalnie. W nawie głównej i prezbiterium jest sklepienie sieciowe, w nawach bocznych krzyżowo-żebrowe. Od północy przylega dwukondygnacyjna zakrystia. W fasadzie zachodniej, na osi, znajduje się prostokątna wieża przechodząca w ośmiobok, zwieńczona hełmem z 1736 r. Z boku naw znajduje się rząd kaplic o cechach późnogotyckich. We wnętrzu zachował się ołtarz główny z lat 1713-1718 z obrazem Przemienienia Pańskiego autorstwa Jana Kretschmera oraz rzeźbami autorstwa Tomasza Weisfeldta, drewniane stalle z 1565 r. i ambona z 1591 r. W murach kościoła umieszczone są płyty nagrobne z lat 1518-1600 oraz na zewnątrz przy prezbiterium, trójarkadowa kaplica z kutymi kratami z 1609 r. ów zaliczane są: ołtarz główny z rzeźbami Tomasza Weisfeldta z lat 1713-1718; drewniane stalle z 1565 roku z bogato rzeźbionymi zapleckami, ambona z 1591 r.; siedem całopostaciowych płyt nagrobnych z lat 1518-1600; organy o 61 głosach z 1706 r. - dzieło Caspariniego; na zewnątrz kościoła przy prezbiterium trójarkadowa kaplica z kutymi kratami z 1609